Ons onderwijs

Alles over Dalton Onderwijs

In januari 2004 heeft ‘de Wetelaar’ haar officiële Dalton predicaat gekregen. Dalton is een vorm van onderwijs, die gebaseerd is op de ideeën van de Amerikaanse onderwijzeres Helen Parkhurst (1887-1973). Zij wilde dat kinderen zich zo goed mogelijk konden ontwikkelen en ze die kans geven waar ze recht op hadden. Haar ideeën werden o.a. vorm gegeven in het plaatsje Dalton. Vandaar de naam: Dalton onderwijs.

De zes uitgangspunten van Daltononderwijs zijn:
1. Verantwoordelijkheid/vrijheid
2. Zelfstandigheid
3. Samenwerken
4. Effectiviteit- doelmatigheid
5. Reflectie
6. Borging


Verantwoordelijkheid/vrijheid

Vrijheid is een voorwaarde voor de ontplooiing van de persoonlijkheid van de mens. Vrijheidsbeleving moet samengaan met een verantwoordelijkheidsgevoel voor het eigen functioneren. De beperking van de vrijheid ligt enerzijds in de opdracht, de afgesproken taak en anderzijds in het dragen van verantwoordelijkheid die het kind krijgt toebedeeld. Een leerling is vrij om te kiezen in welke volgorde opgedragen taken worden uitgevoerd, vrij om zelf zijn hulpbronnen te kiezen, vrij om te beslissen of hij alleen of samen met anderen zal werken.
Dit klinkt gezellig en we vinden een goede sfeer natuurlijk belangrijk, maar er moet wel gewerkt worden. De taak moet wel af! We begeleiden de kinderen in het leren omgaan met (keuze)vrijheid en de daarbij horende verantwoordelijkheid.

Zelfstandigheid

Kinderen willen actief, zelfontdekkend bezig zijn. De Daltonschool geeft ze daarvoor de ruimte. Zelfstandigheid houdt zelfwerkzaamheid in. Zelf actief problemen oplossen leert kinderen zelfstandig nadenken en beter begrijpen. Hoe zelfstandiger een kind wordt, des te gemakkelijker zal het leren doordachte keuzes te maken. Op de zelfstandigheid van het kind wordt vooral een beroep gedaan binnen het zelfstandig werken; in de praktijk betekent dit, dat het kind na het instructiemoment, zelfstandig aan het werk kan met zijn taak. De taak van elk kind staat vermeld op de taakkaart en kan een dag- of weektaak omvatten.
Als het kind klaar is met deze taken, kan het overgaan op het keuzewerk.
Het keuzewerk gebeurt in en buiten de groep. Door de hele school zijn werkplekken gemaakt. Deze werkplekken worden ook tijdens het reguliere taakwerk gebruikt, bijv. als kinderen willen samenwerken en daarbij anderen niet willen storen, of niet gestoord willen worden.

Samenwerken

In het dagelijks leven moet een mens samenwerken met allerlei mensen die hij of zij niet altijd zelf heeft kunnen kiezen. Daarom is het van belang het samenwerken al jong aan te leren en op school te oefenen. Samenwerken is niet alles van elkaar overschrijven, maar samen oplossingen zoeken.
Meestal vindt het samenwerken van kinderen plaats binnen de groep, maar soms ook groepsoverstijgend zoals bijv. met een onderdeel van Estafette, een voortgezet leesprogramma. Hierbij leest een leerling uit een hogere groep samen met een leerling uit groep 4 of 5.

Reflectie

De weektaak en het planbord worden als middel tot reflectie ingezet. Een andere mogelijkheid is het voeren van reflectiegesprekken in de klas. Het voeren van reflectiegesprekken wordt ontwikkeld.

Borging

De afspraken die wij met elkaar maken, komen regelmatig terug. Wat is belangrijk, is het nog zo als wij afgesproken hebben? Dit gebeurt op teamniveau en op klassenniveau. Hiervoor hebben wij regelmatig gesprekken met groepen, individuele leerlingen, team en leerkrachten onderling. Daltonscholen borgen hun kernwaarden door middel van een planmatige zelfevaluatie en visitatie. De Nederlandse Dalton Vereniging geeft licenties en certificaten af aan instituten, scholen en personen als zij er blijk van geven de kernwaarden op goede wijze in de praktijk vorm en inhoud te hebben gegeven.

Veel informatie is ook te vinden op www.dalton.nl

Voorbeelden van Dalton op ‘De Wetelaar’

Zelfstandigheid
Om de kinderen zelfstandig te leren werken en dus te leren omgaan met uitgestelde aandacht maakt de leerkracht gebruik van een kaartenstandaard op het bureau. De kinderen weten dat als zij een vraag hebben, zij hun persoonlijke kaart in het rekje mogen zetten. Ze kunnen met hun vraag bij de leerkracht terecht als hun kaartje op de eerste plaats staat. Tot die tijd mogen zij de leerkracht niet storen, omdat hij/zij bezig is met een uitleg aan andere leerlingen. Dat is ook te zien aan de rode kaart (‘Flip’).

Wel zijn er afspraken waar de kinderen tussentijds mee verder kunnen:
-ze moeten het vraagstuk eerst zelf proberen op te lossen,
-dan mogen ze hulp vragen aan een tafelgenoot/maatje.

Om zelfstandig te kunnen werken, moeten kinderen leren eerst zelf een probleem onder ogen te zien voordat zij hulp inschakelen. Ze leren dus eerst zelf kritisch te kijken naar een opdracht. Het geeft de leerkracht bovendien de gelegenheid de leerlingen rustig 1 op 1 te begeleiden op een centrale plek in de klas. In de groepen 1/2 wordt alleen de rode kaart met Flip gebruikt.

Samenwerken

Samenwerken is een onderwerp dat iedere week op de weektaak staat. Samenwerken is heel belangrijk om in onze maatschappij goed te kunnen functioneren. Op jonge leeftijd leren wij de kinderen al samen te werken. Eerst op een simpele manier (bijv.samen een puzzel maken), uitgebouwd naar complexere vormen van samenwerken (bijv. samen met een groepje een probleem bespreken en er een oplossing voor vinden).
Ook leren de kinderen groepsdoorbrekend samen te werken. Bijvoorbeeld tijdens een feestdag. Oudere leerlingen zitten samen in een groep met jongere leerlingen en werken zo samen. Ook wordt op deze manier de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid gestimuleerd.

Vrijheid / eigen verantwoordelijkheid

Eén van de peilers van Dalton is vrijheid. Wij spreken liever van eigen verantwoordelijkheid. Vrijheid is een prachtig begrip, maar wordt in het onderwijs vaak verward met ‘alles mag maar, er zijn geen regels’. Vrijheid hebben de leerlingen bijvoorbeeld om te kiezen met welke taak ze beginnen, maar de taak moet wel af zijn en aan de eisen voldoen.
Door leerlingen eigen verantwoordelijkheid te geven, geef je ze vertrouwen. Wij leren de kinderen bijvoorbeeld om zelf na te kijken. Zo kunnen ze direct zien hoe ze het gemaakt hebben en kunnen direct, waar nodig, feedback vragen aan de leerkracht. Ook plannen de leerlingen zelf. Ook aan welke instructie ze mee willen doen. Uiteraard blijft de leerkracht goed in de gaten houden of alle leerlingen zich voldoende ontwikkelen. Het kan gebeuren dat een leerling verplicht met instructie mee moet doen.

Nog veel meer...

Structuur en doorgaande lijn zijn op een Daltonschool belangrijke zaken. Bij ons op school is dit te zien in onderstaande voorbeelden.
In iedere groep hangt een Dalton-kalender. Deze kalender heeft elke week een regel m.b.t. sociale vaardigheden. Bijvoorbeeld “Bedenk hoe iemand zich voelt, dan weet je hoe hij het bedoelt”. Deze regel is per dag gekoppeld aan een nieuwe oefening. Deze oefeningen kunnen als tussendoortje gedaan worden, als zogenaamde ‘energizer’ (concentratie & beweging).
De regel komt iedere weekdag aan bod, zonder dat daar veel organisatie voor nodig is. Het jaar daarop volgt in dezelfde week weer dezelfde regel. Daardoor wordt hij structureel herhaald. Bovendien horen er oefeningen bij die actief zijn en de sociale vaardigheid op een speelse manier aanleren.
De school geeft veel structuur. In alle groepen worden structuurkaartjes gebruikt voor de indeling van de dag.
De klok geeft aan hoeveel tijd er nog is voor de opdracht. In iedere groep is zo’n ‘time –timer’ aanwezig. In de bovenbouw wordt ook gewerkt met kleine klokjes voor individuele leerlingen.

deze website is gerealiseerd door schoolwapps.nl